عارضه، علت نیست

جان مینارد کینز، اقتصاددان معروف می‌گوید: «اگر می‌خواهید ملتی را نابود کنید، کم‌هزینه‌ترین، راحت‌ترین و پنهان‌ترین ابزار، تورم است. یک تورم بلندمدت ایجاد کنید. زیرا آرام آرام تمام بنیان‌های اخلاقی و اقتصادی آن ملت نابود می‌شود.»

افزایش نرخ تورم و کاهش ارزش پول در صدر مهمترین و مستمرترین بلیه‌های چند دهه اخیر اقتصاد کشور است. بانک‌ مرکزی به عنوان بانکدار بانک‌ها، با ابزارهای متنوعی که در اختیار دارد با هزینه‌ای کمتر، به‌دور از جنجال‌آفرینی و در پشت صحنه می‌تواند به اهداف مدنظر خود در حوزه کنترل تورم و هدایت جریان نقدینگی دسترسی پیدا کند.

یکبار برای همیشه دولت و بانک مرکزی باید از دخالت مستقیم در نحوه تعامل بانک‌ها با مشتریانشان از طریق تعیین دستوری نرخ‌های سود کوتاه‌مدت و بلندمدت، تثبیت و میخکوب‌سازی نرخ ارز، تسهیلات تکلیفی و… دست بردارند و سیاست‌های پولی یا توسعه‌ای خود را به‌گونه‌ای دیگر پیگیری کنند. دستکاری مستقیم در نظام عرضه و تقاضا راه بجایی نمی‌برد.

اقدام فنی روزهای اخیر بانک ‌مرکزی در محدود کردن نقل و انتقالات پولی از طریق دستگاه‌های کارتخوان خارج از کشور با هدف جلوگیری از پولشویی، عملاً باعث کاهش التهاب و کاهش قیمت‌ها در بازار ارز شد. این اقدام اثرگذار که به‌دور از هرگونه هیاهوی سیاسی انجام شد، عملاً حرکتی بود که کمتر مورد توجه عامه مردم و رسانه‌ها قرار گرفت و صرفاً نتایج آن (یعنی کاهش نرخ ارز) جلب توجه کرد.

برای شکافتن این علت‌ها و لایه‌لایه پیش‌رفتن، بانک مرکزی نیازمند استقلال عمل و در عین حال ابزار و قدرت اجرایی در حوزه سیاست‌های پولی و نقدینگی است. استقلال عمل در کنار دارا بودن اختیارات و ابزارهای لازم معنادار است. هر دو مکمل و نیازمند یکدیگر هستند و یکی بدون دیگری عملاً فاقد معنی و کارکرد واقعی است.

در بحث ابزارها، تصمیمات گرفته شده توسط شورای عالی هماهنگی اقتصادی از جمله امکان‌پذیر شدن انجام عملیات بسیار مهم بازار باز توسط بانک‌ مرکزی حرکتی روبه‌جلوست. امید آن که با اقدامات اساسی جهت افزایش استقلال بانک‌مرکزی یا حداقل جلوگیری از تصویب قوانین و مقرراتی که باعث افزایش وابستگی این بانک به نهادهای دولتی، قضایی و شورای نگهبان به ‌شود بتوان آن را به جایگاه واقعی خود رساند.

لازم است در تصمیم‌گیری‌های کلان سیاسی و اقتصادی به‌صورت ویژه نقطه‌ نظرات مقامات و کارشناسان بانک مرکزی مورد توجه قرار گرفته و همواره در شوراها و کارگروه‌های مختلف اجرایی کشور نمایندگانی از این بانک حضور موثر با حق رای داشته ‌باشند.
//روزنامه اعتماد

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *